Ban Pako.. Wij hebben even anderhalve dag uit gestaan. Hoewel het negatief klinkt, kun je de bungalows van Ban Pako het beste omschrijven met een lijstje van dingen die er NIET waren. Geen warm water, geen airco, geen plastic, geen glas in de ramen en geen stroom. Heerlijk. De perfecte plek om te genieten van het schitterend uitzicht, het heerlijke eten in het restaurant en de herbal sauna in de jungle. Back to nature was geen woord teveel gezegd. Deze specifieke plek blijkt uit opgravingen al meer dan 2000 jaar bewoond te worden en wij snappen wel waarom. En omdat we uit het gastenboek het vermoeden kregen dat het voortbestaan van de eco-lodge een beetje spannend is wegens teruglopende boekingen, vragen we je met klem even langs te gaan als je in de buurt bent. Rust je lekker van uit.

De terugreis naar Vientiane besloten we met het openbaar vervoer te doen. Dan zie je meer.. Beschreef ik in de vorige post een leuke bus in Zuid Amerika, z’n broer rijdt in Laos. Met de deur en ramen open. Over rode zangwegen. Vooral Per doet iedere dag moeite om zo veel mogelijk zand mee naar bed te nemen, maar zo vies zijn we echt nog niet geweest. Excuses aan het guesthouse in Vientiane; we hebben ons echt eerst gewassen voor we ons met jullie ooit witte handdoeken hebben afgedroogd.

De laatste dagen in Laos hebben we het goede voornemen gemaakt hier nog eens terug te komen. Hoewel we met ruim drie weken in dit mooie land natuurlijk niets te klagen hebben, weten we zeker dat er nog veel meer te zien is. De Mekong-eilanden in het Zuiden, Pakse, het Noordoosten. De Lao zijn (nog) vriendelijk en relaxed en hebben ons hart gestolen. En dat vroeg natuurlijk om een mooie afsluiter: de zonsondergang aan de Mekong. De beste spot is de Sala Sunset Khounta. Verwacht geen obers in uniform en ellenlange cocktailkaarten, dit is een kruising tussen een piratenschip en het huis van Pipi Langkous. Waar ze bier, water of Pepsi hebben. 2 kleurrijke Spaanse medebezoekers vol tattoo’s maakten de middag helemaal af, met hun ongevraagde tango’s en jazz uit de speakertjes die ze hadden meegenomen. Meezingen mag. Michael Franti heeft gelijk; “All the freaky people make the beauty of the world”. En Laos zelf..

Hoog tijd voor weer wat berichten over datgene wat onze reis extra bijzonder maakt: we zijn onderweg met twee kinderen van 1 en 3 (en een half). Het maakt ons avontuur een stuk mooier, maar soms ook een flink stuk vermoeiender. We zitten immers 24 uur per dag bij elkaar en balen natuurlijk ook wel eens van die allerliefste schatjes van ons. Net zoals in Nederland het geval zou zijn..

Een van de belangrijkste dingen voor het reizen met kinderen is wat ons betreft je mindset. Zuid Oost Azie is met z’n buddhisme een passende plaats van handeling. Zonder erg zweverig te willen klinken, is accepteren dat dingen komen en gaan erg belangrijk. Vooral op rotmomenten is het zaak je niet druk te maken over alle mogelijke gevolgen die in je hoofd rondspoken. Dat Per nu loopt te bokken, betekent niet dat hij dat straks als we de bus in gaan nog steeds doet. Dat Ike zich krijsend ter aarde stort omdat ze de soep niet met haar handen mag eten, betekent niet dat alle andere gasten weg zullen gaan. Wat nu is, is nu. Gedachtes van andere mensen invullen is sowieso niet zo’n goed idee. Dan durf je geen bus of restaurant meer in ;-)

Een tweede belangrijk verschil is het tempo van reizen. Vooral als je zonder kids al flink en intensief gereisd hebt en je het verplaatsen als attractie op zich ziet. (20 uur in een doorgezakte stoel van een trilbus met open ramen over zandwegen van Mexico naar Guatemala was heeeerlijk…) Op de meeste plaatsen zijn we vaak 1 of 2 dagen langer dan de reisgidsen aangeven. Soms doen we een dagje niets anders dan uitrusten, kleuren, met autootjes spelen, lekker eten en een wasje. Dat laatste betekent overigens een zak met vieze kleding wegbrengen en de volgende dag schoon weer ophalen. En de plaatselijke bevolking nog steunen ook! Als we een activiteit ondernemen, besteden we daar ook meer tijd aan dan de meesten. Iedere mier wordt bekeken en je kunt natuurlijk altijd proberen nog een keer een ijsje te scoren. Korte beentjes gaan nu eenmaal langzamer.

Dat lagere tempo is voor ons een erg mooie toevoeging aan de reis. We hebben oog voor dingen uit het dagelijks leven die we anders niet zouden zien. En als je ergens wat langer zit, wordt je ook meer een onderdeel van het geheel. Beter contact met mensen, die ons sowieso herkennen en herinneren. Sterker nog; bijna iedereen weet inmmiddels dat het jongetje 3,5 jaar is en het meisje 1 jaar. Vooral Thai zijn redelijk opdringering als ze Per en Ike willen aanraken en wij hebben zelf waarschijnlijk minder foto’s van onze kinderen dan zij.

Hmmm.. wat begon met het voornemen een lijstje met praktische tips and tricks voor reizen met kinderen op te lepelen, is al weer uitgegroeid tot een flink verhaal. Die tips doen we later dus maar even. De mooie foto’s bij dit bericht hebben we de afgelopen week overigens wel zelf gemaakt ;-) Wij verlaten zo Vientiane voor een paar nachten in Ban Pako, een ecolodge op zo’n 50 kilometer. Belooft weer een back-to-nature avontuur te worden, we houden jullie op de hoogte.

Na ons avontuur in Nong Kiao zijn we via onze favoriete stad van Laos, Luang Prabang, doorgestoken naar Vang Vieng. Hoewel de waarschuwingen duidelijk waren, namen wij ze met een korreltje zout. Dat wagenziek zou toch wel meevallen? Terwijl wij ons gedurende 5 uur slingerweg aan het concentreren waren op andere dingen dan onze maag, klapte Ike het er na 3,5 uur gewoon onaangekondigd uit. Renate zat volledig onder, maar noemde het tegen de chauffeur een “small problem”. We zijn duidelijk een team geworden: Per bleef rustig in de minivan, Renate maakte zich in de berm schoon en trok het T-shirt aan dat ik inmiddels uitgetrokken had. 5 minuten daarna waren we weer ‘en route’ en lag Ike rustig te slapen. Maar die waarschuwingen over wagenziekte kloppen dus..

Vang Vieng is andere koek dan Luang Prabang. David schreef na ons afscheid over party-island Koh Samui op een manier die we langzaam beginnen te begrijpen. Geluidsnormen, en eigenlijk ook een hoop andere normen, zijn in Vang Vieng soms moeilijk te vinden. Gelukkkig is het Thavisouk Resort een heerlijk (en betaalbaar) plekje net buiten het centrum. Iets minder backpackers is hier een voordeel. Wat die dan zoal doen? Drinken vooral.. Zet de sluizen van de Oudegracht maar open, want tubing is the next big thing (met toepasselijke link, ik kon het niet laten). Zittend in een binnenband van een tractor laat je je de rivier af glijden, terwijl de alcohol rijkelijk vloeit. We hebben zelf nog niet in een band gezeten, maar wel de gevolgen gezien. Sommige Engelse dames in bikini blijken ’s avonds niet meer recht door het dorp te kunnen lopen..

Andere highlights van Vang Vieng zijn de vele grotten in de omgeving. Gisteren hebben we op de fiets een poging gedaan om Tham Phu Kham te bezoeken. Tienduizenden kips armer en 2 same-same-but-different grotten rijker, hadden we de bewuste cave nog steeds niet gezien. Ik moest eerlijk gezegd even schakelen, omdat gisteren ook een enigszins doelloze dag was, maar uiteindelijk maakte het vinden van de grot veel goed. Jammer dat de klim van 200 meter en de tocht in de grot iets te heftig was voor de kids, maar Per heeft wel heerlijk gezwommen in de Blue Lagoon aan de voet van de klim. En Ike? Die is eigenlijk altijd heel tevreden. De terugtocht was erg fotogeniek. De camera had ik sowieso paraat om alle borden over de verschillende grotten te fotograferen. De volledige serie ziet u na onze terugkomst!

Vandaag alcoholvrij (?) tubing en dan naar Vientiane. We houden jullie op de hoogte..

Update: Het bovenstaande heeft misschien een wat laatdunkende toon over backpackers, drinken en tubing, maar da’s niet terecht. We hebben het inmiddels beleefd en het is echt heel grappig. Ouwemanne en Nieuwe Vrienden verenigt u: dit is vermaak van de bovenste plank. Compleet met mojito’s drinken voor arme kinderen, metershoge glijbanen, swings en trapezes langs de rivier en 100 barren op de eerste 500 meter. Wij waren waarschijnlijk de enigen die het (koud!) helemaal tot het dorp terug gered hebben. Met achterlating van een paar slippers maat 45. Per vond dat laatste eigenlijk het grappigst..

Avontuurlijk als we zijn, met een achtergrond bij HT in Zuid Amerika en in Sikkim en  met BINK van Zuid Afrika tot Costa Rica, begon het in Nong Kiau wel erg te kriebelen. De omgeving leent zich uitermate voor treks, het liefst meerdaags. Bergen, rijstvelden, hilltribes, afzien, kou… Maar hoe combineer je dat met 2 kinderen? Wij hebben gewoon de vraag gesteld bij Tiger Trail, een boekingsbureautje voor ecotoerisme. Na onze vraag keek de dienstdoende gids met een schattende blik naar Per en Ike, die op dat moment in erg goede doen waren, en zei dat hij graag een tour voor ons wilde samenstellen.

Grofweg kwam het plan neer op een half uurtje met de pick-up naar de startplek, vervolgens zo’n 2,5 uur lopen naar een Khamu-dorp waar we gaan lunchen. Daarna het dorp bekijken en nog zo’n 2 uur lopen naar een hoger gelegen Hmong-village. Daar  eten, rondkijken en overnachten en de volgende dag weer zo’n 1,5 uur lopen. Als afsluiter een boottocht van een uur en bij goed weer zwemmen bij een rivierstrandje. Wij keken zelf ook even schattend naar onze schatten en stemden toe. Op avontuur!

Het begin van de tocht stond vooral in het teken van aftasten. Wat vindt Ike er van alleen maar in de rugdrager te zitten? Wat vindt Per van het lopen en hoe reageert hij op de gids die hij niet verstaat? En wat vinden de bergvolken van ons? Onze gids (met een  onuitsprekelijke Lao-naam, “Maar je mag me ‘Home’ noemen”) verwachtte dat ze aardig geschokt zouden zijn. Ze zien namelijk regelmatig westerse toeristen maar dat er ook blanke kinderen bestaan, houden vooral de ouderen en de kindjes niet voor mogelijk.

Ike vond het schitterend en heeft zelfs veel geslapen in de rugdrager. Per vond het zo mogelijk nog mooier en was na een uur of 2 dikke vrienden met Home. Die dat overigens vooral te danken had aan zichzelf en de zak koekjes die hij meegenomen had. Home was geweldig. Hij had niet alleen ons niveau en mogelijkheden erg goed ingeschat, maar kon ook erg goed met Per overweg. Vooral de 2e dag liep Per volop in het Nederlands te vertellen en te spelen. Home leerde Per het kampvuur gaande houden, maakte zwaarden van stokken, propellors van bladeren en mocht Per zelfs helpen met het oversteken van de vele bruggen die we tegen kwamen. Friends for life. Toen Per hem vandaag nog een tekening kwam brengen, zei Home dat Per niet de enige was die de ander zou gaan missen. Hij hoopt dat Per de tekening over een jaar of 20 nog eens komt bekijken en dat ze samen dezelfde trek kunnen lopen.

De reactie van de bergvolken op Per en vooral Ike was inderdaad bijzonder. Vaak vroegen wij ons af wie nou naar wie stond te kijken.. Toch was er genoeg ruimte voor Per en Ike om lekker rond te lopen, de dieren te bekijken en enthousiast te worden van het wedstrijdje tollen van de jochies uit het dorp. Voor ons was er ook genoeg te zien. De klassieke fotoดs van mooie kindjes en schitterende uitzichten staan allemaal veilig op de geheugenkaart, maar de echte indrukken zitten in ons hoofd.

In de dorpen werd nogmaals duidelijk dat Laos in feite een Derde Wereld-land is. Het dorp waar we overnachtten bijvoorbeeld, is 6 jaar geleden samengesteld uit 2 stammen in de omgeving die ieder hun eigen kant van het dorp bewonen. Niet met als voornaamste doel het bevorderen van de integratie, maar om onderwijs, hygiene en gezondsheidszorg voor deze mensen naar een hoger plan te kunnen trekken. Het nieuwe dorp heeft pas recent 6 waterplekken gekregen, beschikt over een schooltje voor de eerste 2 klassen en eens in de zoveel tijd komt een dokter langs, vooral voor vaccinaties van kinderen. De “weg” die we na de lunch volgden (aangepaste route wegens de kids ;-) is pas 3 maanden af. En staat volgens ons nog niet op de kaart, want we zagen in 2,5 uur slechts twee keer (dezelfde) twee scootertjes voorbij komen.

De trek was misschien wel de mooiste ervaring tot nu toe. Per en Ike hebben echt genoten en maakten ons enorm trots. Per heeft vol enthousiasme het grootste deel zelf gelopen en zat daarna bij papa op de schouders honderuit te vertellen wat hij allemaal zag. Ike lachte vanaf mama’s rug enthousiast naar alle verwonderde toeschouwers. Eten en slapen zonder het comfort dat we meestal opzoeken, heeft geen enkel probleem opgeleverd. Het maakte het alleen maar mooier. Omdat een dergelijk avontuur ook anders kan verlopen, zou je het geluk kunnen noemen, maar dat begrip slaat na deze ervaring misschien meer op het feit dat we in Nederland geboren zijn. Daar over gesproken; hoewel het hier geen 16 graden vriest, waren we de nacht na terugkomst wel heel erg blij met de electrisch verwarmde matrassen in ons Nong Kiau River Side Resort. Blijft een rare wereld.

“OK… als we zelf op vakantie gaan weten we wel wat we gaan doen. Max 3 weken, geen kids mee. Dan ben je flexibel en heb je een deadline, dus jaag je er zo de halve Lonely Planet doorheen. Maar wat doen jullie eigenlijk zoal?”

Een korte omschrijving van onze afgelopen paar dagen in Laos. Eerlijk is eerlijk: omdat we veel en erg leuke dingen hebben gedaan.

Vanuit Luang Prabang zijn we op 5 januari met een jumbo (pick-up truck met bankjes en dak, heeft niets met KLM te maken) naar de grotten van Pak Ou geweest. Zo’n 45 minuten rijden over de belangrijkste snelweg van Laos. Deze plaatselijke A2 is een tweebaansweg waar ook voetgangers, fietsers en karren welkom zijn. Vervolgens nog 45 minuten over een zandweg die de schokbrekers van jumbo zwaar op de proef stelden. De tocht was mooi, de bestemming nog mooier. In 2 grotten in een inmense rotswand langs de Mekong zijn de afgelopen eeuwen honderden Buddhabeeldjes opgesteld. En het lekkere van Laos is dat dat niet gecombineerd wordt met de bekende drukte en toeristenfuik. Heerlijk rustig rondlopen scheelt echt in de beleving.

De chauffeur van onze jumbo had een mooie glimach, reed goed en beschikte over commercieel inzicht. De volgende dag bracht hij ons dus naar de Tat Sae watervallen. Ten opzichte van Pak Ou aan de andere kant van Luang Prabang, dus een nieuw stuk hoofdweg. Met nog meer indrukken van het dagelijks leven in Laos. Je ziet duidelijk de lagere levensstandaard dan bijvoorbeeld Thailand, maar tegelijkertijd een hartelijkheid, nieuwsgierigheid en lol die er in Thailand op sommige plekken al een beetje vanaf is. De watervallen waren mooi, al verraadden de drooggevallen poelen en rotsen dat het in het regenseizoen nog mooier kan. Moeder en zoon waagden de sprong in het koude water en het “junglepad” vond Per natuurlijk schitterend.

7 Januari (1 maand weg!) zijn we met de boot van Luang Prabang naar Nong Kiau gegaan. Over de weg zo’n 130 kilometer, met de slowboat een uur of 7. En dat kunnen we je ten zeerste aanraden. We hadden geluk met de indeling van de boten (op de andere zaten 8 toeristen, bij ons slechts 2 extra). De tocht over een gedeelte Mekong en de Nam Ou is schitterend. Stel je een heel mooi stuk van de Verdon voor en voeg wat palmbomen, extra bergen en een brede rivier met snelle stukken, stromingen, vissers en rivierwier- en goudzoekers toe. En dat dan 7 uur lang. Qua temperatuur en licht maak je ook van alles mee. Bij het begin komen de fleeces en windstoppers erg goed van pas, midden op de dag merk je pas bij het aanleggen hoe warm het eigenlijk is in je t-shirt en tegen het einde van de middag is het licht zo mooi.. Jammer dat beide batterijen van de knaller van Canon leeg waren ;-)

Morgen meer over de trek waar we net van terug gekomen zijn..